ဝီရႆ ဘာေဝါ ဝီရိယံ၊ ဧတံ ဥႆာဟလကၡဏံ၊
ဥပတၳ မၻနရသံ၊ အသံသီဒနပစၥဳပ႒ာနံ
သံေဝဂပဒ႒ာနံဝါ၊ ဝီရိယာ ရ မၻဝတၳဳပဒ႒ာနံဝါ။

ရဲရင္႔သူ၏ ျဖစ္ေၾကာင္းျဖစ္ရာတရားသည္ ဝီရိယမည္၏။ ဝီရိယသည္ ရသည္႔ဆင္းရဲ ႀကိတ္အံခဲ၍ အၿမဲသည္းခံႏိုင္ျခင္း သေဘာရွိ၏။ ယွဥ္ဘက္တရားေတြကို ေထာက္ကန္၍ ထားတတ္၏။ မဆုတ္နစ္ေသာ တရားဟု ေယာဂီ၏ဥာဏ္၌ထင္၏။ သံေဝဂတရားလွ်င္ နီးကပ္ေသာ အေၾကာင္း ရွိ၏။ တစ္နည္း ဝီရိယာရမၻဝတၳဳ ရွစ္ပါးလွ်င္ နီးကပ္ေသာအေၾကာင္းရွိ၏။

ဝီရိယဆိုေသာ အတြင္းအားတစ္မ်ိဳး၊ စိတ္စြမ္းအင္တစ္မ်ိဳးကို ဆက္လက္ရွင္းျပပါမည္။ ဝီရိယဆိုတာ ရဲရင္႔ေၾကာင္းတရား၊ ရဲရင္႔သူတို႔၏အလုပ္ဟု စာကဆို၏။ ဝီရိယရွိမွ ရဲရင္႔မည္။ သတၱိရွိမည္ဆိုသည္႔သေဘာ ျဖစ္၏။ လုပ္ရဲကိုင္ရဲ၊ ေျပာရဲဆိုရဲဟု ဆိုရာမွာ လုပ္ရဲကိုင္ရဲရွိဖို႔၊ ေျပာရဲ ဆိုရဲရွိဖို႔ စိတ္ကို တြန္းအားေပးတာ ဝီရိယပင္ျဖစ္၏။ ဝီရိယရွိမွ စိတ္က ရဲ၏။ ဝီရိယမရွိလွ်င္ စိတ္က မရဲ။ ဝီရိယမရွိေသာသူသည္ မလုပ္ရဲ၊ မကိုင္ရဲ၊ မေျပာရဲ၊ မဆိုရဲ ျဖစ္ေနတတ္၏။

ေလာကီကိစၥေတြကို လုပ္ရဲတာ၊ လုပ္ႏိုင္တာ၊ လုပ္ျဖစ္တာ ဝီရိယေၾကာင္႔ပဲ ျဖစ္၏။ ထို႔အတူ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာဟူေသာ ေကာင္းမႈကိစၥေတြကိုလည္း ဝီရိယရွိမွ လုပ္ရဲ၏။ လုပ္ႏိုင္၏။ လုပ္ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင္႔ ဝီရာနံ ကမၼံ ဝီရိယံ- ရဲရင္႔သူတို႔၏ အလုပ္သည္ ဝီရိယျဖစ္သည္ဟု စာကဆိုျခင္းျဖစ္၏။

ဝီရိယနည္းသူ၊ ဝီရိယမရွိသူသည္ ေလာက စားဝတ္ေနေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးစေသာ ကိစၥေတြ ကိုလည္း အပင္ပန္းခံ အဆင္းရဲခံ မလုပ္ရဲ၊ မလုပ္ခ်င္၊ လုပ္ရမွာ ေၾကာက္ေန၏။ ဝီရိယမရွိေတာ႔ စိတ္ကမရဲ၊ စိတ္က မမာ၊ စိတ္က သတၱိမရွိ၊ စိတ္အေရာင္အေသြးကမရွိ၊ စိတ္က ေပ်ာ႔တိေပ်ာ႔ဖတ္၊ ပ်င္းတိပ်င္းတြဲ၊ ေလ်ာ႔တိေလ်ာ႔ရဲ ျဖစ္ေနတတ္၏။

ဝီရိယဆိုတာ ရသည္႔ဆင္းရဲ ႀကိတ္အံခဲ၍ အၿမဲသည္းခံႏိုင္ေသာသေဘာဟု စာကဆို၏။ ဒုကၡကို သည္းခံႏိုင္တာ ဝီရိယျဖစ္၏။ အလုပ္တစ္ခုခုကို အပင္ပန္းခံ၊ အဆင္းရဲခံ လုပ္ႏိုင္တာ ဝီရိယျဖစ္၏။ သက္သာေသာ အလုပ္ဟူ၍ မရွိ။ ခ်မ္းသာေသာ အလုပ္ဟူ၍ မရွိ။ ဘယ္အလုပ္ကိုဘဲ လုပ္လုပ္ အနည္းႏွင္႔ အမ်ားေတာ႔ ပင္ပန္းမွာ၊ ဆင္းရဲမွာပဲျဖစ္၏။ ထိုပင္ပန္းဆင္းရဲမႈကို သည္းခံၿပီး မေၾကာက္ရြံ႕ဘဲ ရဲရဲလုပ္ႏိုင္တာ ဝီရိယပဲျဖစ္၏။

ဝီရိယရွိေသာ ဝီရိယသမားသည္ ပင္ပန္းမွာကိုမေၾကာက္၊ ဆင္းရဲမွာကိုမေၾကာက္၊ အပင္ပန္းလည္း ခံႏိုင္၏။ အဆင္းရဲလည္း ခံႏိုင္၏။ အႏုပညာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အၾကမ္းပညာပဲျဖစ္ျဖစ္ အတတ္ပညာႏွင္႔ လုပ္ရေသာ အလုပ္ဟူသမွ် ပင္ပန္းသည္သာျဖစ္၏။ သိၾကားမင္းက အပ်င္းႀကီးေသာ သူ႔သား သုသီမကို မပင္ပန္း မဆင္းရဲဘဲႏွင္႔ ခ်မ္းသာႏိုင္ေသာအရပ္ရွိလွ်င္ အေဖ႔ကို လိုက္ပို႔စမ္းပါဟု ေျပာဖူး၏။ အျမင္႔ကိုေရာက္သူ အမ်ားစုသည္ ဝီရိယသမားတို႔သာ ျဖစ္၏။ သူတို႔သည္ ပင္ပန္းမႈႏွင္႔ ဆင္းရဲမႈကို အရင္းႏွီးျပဳခဲ႔သူမ်ားသာျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင္႔ ပညာရွင္တို႔က “ပါရမီ တစ္ပိႆာထဲမွာ ေခၽြး ကိုးဆယ္႔ကိုးက်ပ္သား ပါတယ္” ဟု ဆိုမိန္႔ခဲ႔ၾကျခင္း ျဖစ္၏။

တရားအားထုတ္တယ္ဆိုတာ အပင္ပန္းခံ၊ အဆင္းရဲခံႏိုင္မွ ျဖစ္၏။ သာမန္ ဘာသိဘာသာ ေနရသလို သက္ေတာင္႔သက္သာ ဘယ္ရွိမွာလဲ။ တရားအားထုတ္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္မွာရွိေသာ ကိုယ္အားစိတ္အားေတြ ထုတ္ၿပီး လုပ္ေသာအလုပ္ဟု ဆိုလွ်င္လည္းရ၏။ ကိုယ္အားလည္း စိုက္ထုတ္ရ၏၊ စိတ္အားလည္း စိုက္ထုတ္ရ၏။ ကိုယ္လည္းပင္ပန္းပါ၏။ စိတ္လည္းပင္ပန္းပါ၏။ သာမန္သဒၶါ၊ သာမန္ ဝီရိယမ်ိဳးႏွင္႔ တရားအားမထုတ္ ႏိုင္ပါ။ သဒၶါတရားေကာင္းလြန္း၍သာ တရားအားထုတ္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္၏။

ဝီရိယသည္ သူႏွင္႔ယွဥ္ေဖာ္ယွဥ္ဖက္၊ လက္တြဲေဖာ္ မဟာမိတ္စိတ္ ေစတသိက္တရားတို႔ကို သူ႔လိုပဲ ရဲရဲရင္႔ရင္႔ ျဖစ္ေအာင္၊ ေတာင္႔ေတာင္႔တင္းတင္း ျဖစ္ေအာင္၊ သတၱိ ဗ်တၱိရွိေအာင္ ေထာက္ပံ႔ကူညီ အားေပး တိုက္တြန္းေသာ အလုပ္ကိုလည္းလုပ္၏။ ဝီရိယဆိုတာ ေနာက္ဆုတ္ရုိးထုံးစံမရွိ။ ေရွ႕ကိုပဲတိုး၏။ ဘယ္ေလာက္ပဲ အခက္အခဲေတြ႔ေတြ႔၊ ဘယ္ေလာက္ပဲ အက်ပ္အတည္းႀကဳံႀကံဳ၊ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ေရာက္၊ ဝီရိယဆိုတာ ဘယ္ေတာ႔မွ ေနာက္မဆုတ္၊ အကယ္၍ ေနာက္ဆုတ္သြားခဲ႔လွ်င္၊ လက္ေျမွာက္ အရႈံးေပးခဲ႔လွ်င္ ဝီရိယမဟုတ္ေတာ႔။ ေကာသဇၹ- ပ်င္းရိျခင္း၊ ညံ႔ဖ်င္းျခင္း ျဖစ္၏။

“သံေဝဂမပါ တရားမရွာႏွင္႔၊ သံေဝဂပါမွ တရားရွာ” ဟု အဆိုရွိ၏။ တရားအားထုတ္တယ္ ဆိုတာ သံေဝဂေလးႏွင္႔ အားထုတ္ရမွ ပုိေကာင္း၏။ ပုိထိေရာက္၏။ ပုိအားထုတ္ျဖစ္၏။ ပုိႀကိဳးစားျဖစ္၏။ သံေဝဂ မပါလွ်င္ေတာ႔ ကုသိုလ္ျဖစ္၊ ပါရမီျဖစ္ေလာက္ပဲ အားထုတ္မိလိမ္႔မည္။ သံေဝဂဟူသည္ အပါယ္ေဘး၊ အိုနာေဘး၊ ေသေဘး၊ သံသရာေဘးတို႔ကို တကယ္ျမင္၊ ေၾကာက္ရြံ႕ ထိတ္လန္႔ေသာ သေဟာတၱပၸဥာဏ္၊ ၾသတပၸႏွင္႔တကြ ျဖစ္ေသာ ဥာဏ္ကိုေခၚ၏။ အေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳသည္ မင္းဥယ်ာဥ္ထဲကအျပန္ သူအို၊ သူနာ၊ သူေသ၊ ရဟန္း ဟူေသာ နိမိတ္ႀကီး ေလးပါးတို႔ကိုျမင္ၿပီး အေၾကာက္ႀကီး ေၾကာက္သြား၏။ ထိုေၾကာက္ေသာ ဥာဏ္သည္ သေဟာတၱပၸဥာဏ္ပဲ ျဖစ္၏။

စာက ဝီရိယျဖစ္ဖို႔အတြက္ သံေဝဂဥာဏ္ ရွိရမည္ဟု ဆို၏။ အထူးသျဖင္႔ တရားအားထုတ္ျခင္းႏွင္႔ ပတ္သက္ေသာ ဝီရိယကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္၏။ တကယ္ေၾကာက္လွ်င္ တကယ္လုပ္ၾကမွာ ျဖစ္၏။ အခု သူေရာကိုယ္ပါ အမ်ားစုသည္ တကယ္ မေၾကာက္ၾကေသးေတာ႔ တကယ္ မလုပ္ၾကေသးဘဲရွိ၏။ လုပ္မယ္၊ လုပ္မယ္ႏွင္႔ အခ်ိန္ေရႊ႕ အခ်ိန္ဆြဲေနတာႏွင္႔ပဲ အခ်ိန္ေတြက ကုန္ကုန္သြား၏။

သံေဝဂဆိုတာ ထိတ္လန္႔သြားျခင္း၊ တုန္လႈပ္သြားျခင္း၊ ေၾကာက္ရြံ႕သြားျခင္း ျဖစ္၏။ ဘာကို ထိတ္လန္႔ တာလဲ၊ တုန္လႈပ္တာလဲ၊ ေၾကာက္ရြံ႕တာလဲ ဆိုေတာ႔ အိုျခင္း၊ နာျခင္း၊ ေသျခင္း တရားေတြ၊ ထိုအိုနာေသတို႔ႏွင္႔ ဆက္စပ္ေနေသာ ဘဝခႏၶာ၊ ဘဝခႏၶာ ႏွင္႔ဆက္စပ္ေနေသာ သံသရာ၊ ထို အိုနာေသဘဝခႏၶာ သံသရာတို႔ကို ထိတ္လန္႔ျခင္း၊ တုန္လႈပ္ျခင္း၊ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းသည္ သံေဝဂဉာဏ္ျဖစ္၏။ ဘုရား အေလာင္းေတာ္သည္ သူအို၊ သူနာ၊ သူေသ၊ ရဟန္း ဟူေသာ နိမိတ္ႀကီး ေလးပါးကို ျမင္ရလို႔ သံေဝဂရ ေတာထြက္သြားျခင္းျဖစ္၏။

အိုရမွာေၾကာက္၊ နာရမွာေၾကာက္၊ ေသရမွာေၾကာက္၊ ေနာက္ထပ္ဘဝေတြ ထပ္ျဖစ္ရဦးမွာ ေၾကာက္၊ သံသရာ လည္ရဦးမွာေၾကာက္ ဆိုေသာ အေၾကာက္တရားသည္ သံေဝဂဥာဏ္ျဖစ္၏။

တစ္မဂ္တစ္ဖိုလ္မွ မရေသးလွ်င္ျဖင္႔ ဘဝကမျပတ္ေသး။ ဘဝမျပတ္ေသးသမွ် သံသရာ လည္ ရဦးမည္။ သံသရာဆိုတာ ေၾကာက္စရာ၊ ဘဝဆိုတာ ေၾကာက္စရာ၊ ထိုဘဝသံသရာထဲမွာမွ အပါယ္ေလးပါး ဆိုေသာ ဘဝသံသရာက ပို၍ ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္း၏။ ပုထုဇဥ္ဘဝ ဂတိက ၿမဲေသးတာမဟုတ္။ ဂတိ မၿမဲေသးေတာ႔ ေနာက္ဘဝက စိတ္မခ်ရ။ ေနာက္ဘဝေတြ ဆက္ေနရလို႔ အပါယ္ေလးပါးကိုမ်ား က်သြားလွ်င္ျဖင္႔ ဒုကၡမွ တကယ္ဒုကၡ ျဖစ္၏။ အခုလို အသိဉာဏ္ရွိေသာ လူ႔ဘဝေလးကိုရခုိက္၊ ဘုရားသာသနာႏွင္႔လည္း ႀကံဳခိုက္၊ အဖက္ဖက္ကလည္း ျပည္႔စုံေနခိုက္၊ သံသရာမွ ထြက္ေျမာက္ေၾကာင္း၊ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း အလုပ္ကို ႀကိဳးစား အားထုတ္သင္႔သည္။

“အခြင္႔သာခိုက္မွ မလိုက္ခ်င္လွ်င္ အမိုက္နင္႔ျပင္ ရွိဦးမွာတဲ႔လား။ အခြင္႔သာတုန္းမွ မရုန္းခ်င္လွ်င္ အရႈံးနင္႔ျပင္ ရွိဦးမွာတဲ႔လား” ဟူေသာ လယ္တီ ဆရာေတာ္ဘုရား၏ အဆုံးအမကို ေန႔စဥ္ ရြတ္ဖတ္ ေနသင္႔၏။ ထိုလကၤာျဖင္႔ ကိုယ္႔ကိုယ္ကို သတိေပးေနသင္႔၏။ အခုလို အဖက္ဖက္က ျပည္႔စုံေနသည္႔ အခိုက္ လြတ္လမ္းကိုမလိုက္၊ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း အလုပ္ကို မလုပ္လွ်င္ မိမိတို႔ထက္ မိုက္ေသာ သူ ရွိမည္မဟုတ္ေတာ႔ေခ်။ အခုလို အဖက္ဖက္က အခြင္႔သာတုန္း မိမိတို႔ထက္ရႈံးေသာသူ ရွိမည္ မဟုတ္ေတာ႔ေခ်။ ထို႔ေၾကာင္႔ သံေဝဂတရား ပြားမ်ားၿပီး ႀကိဳးစား အားထုတ္ၾကဖို႔ သင္႔ပါ၏။

အရွင္သံဝရာလကၤာရ (ဓမၼပိယဆရာေတာ္)